Những kiến thức cơ bản và kinh nghiệm chọn mua máy chiếu

Bài viết này chúng tôi xin được tổng hợp tác kiến thức cơ bản và thông số cần quan tâm khi mua máy chiếu. Kinh nghiệm chọn mua máy chiếu và những lưu ý về máy chiếu.
Máy chiếu là gì?
Máy chiếu (Projector) là một thiết bị có bộ phận phát ra ánh sáng và có công suất lớn, cho đi qua một số hệ thống xử lý trung gian (để từ một số nguồn tín hiệu đầu vào) để tạo ra hình ảnh trên màn chắn sáng mà có thể quan sát được bằng mắt.

Máy chiếu được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực:
Máy chiếu văn phòng, doanh nghiệp
Máy chiếu giáo dục
Máy chiếu hội trường
Máy chiếu phim, máy chiếu giải trí
Máy chiếu vật thể, máy chiếu hắt.
Công nghệ máy chiếu
Máy chiếu có nhiều hãng điện tử sản xuất nhưng chủ yếu ứng dụng công nghệ LCD, DLP.
Cả hai công nghệ LCD hay DLP đều có những ưu điểm riêng, điều quan trọng là hiểu rõ mỗi công nghệ mang lại điều gì.
Công nghệ DLP (Digital Light Processing) là giải pháp hiển thị kỹ thuật số. Công nghệ DLP sử dụng một vi mạch bán dẫn quang học, gọi là Digital Micromirror Device (tạm dịch là thiết bị phản chiếu siêu nhỏ kỹ thuật số) hay DMD để tái tạo dữ liệu nguồn.

Một số hãng máy chiếu tiêu biểu sản xuất theo công nghệ DLP: Máy chiếu Optoma, Viewsonic, Infocus, Nec, Vivitek…
Ưu điểm của DLP
+ Hiệu ứng “ca-rô” (lưới) nhẹ hơn vì các ảnh điểm gần nhau hơn. Điều này không cho nhiều khác biệt với dữ liệu, nhưng nó cho hình ảnh video mịn hơn.
+ Có thể đạt độ tương phản (contrast) cao hơn.
+ Gọn nhẹ, dễ di động hơn do có ít thành phần hơn.
+ Một số nghiên cứu cho rằng máy chiếu DLP có tuổi thọ cao hơn máy chiếu LCD.
Ưu điểm của DLP là tạo được hình ảnh mượt, không lộ điểm ảnh; tương phản cao và không bị hiện tượng lệch hội tụ như công nghệ dùng LCD 3 tấm. Mặt khác, cấu tạo máy chiếu DLP đơn giản hơn LCD 3 tấm nên kích thước máy nhỏ và nhẹ hơn.
Khuyết điểm của DLP
+ Độ bão hoà màu thấp hơn (ảnh hưởng nhiều đến dữ liệu hơn video).
+ Hiệu ứng “cầu vồng”, xuất hiện dưới dạng một vệt sáng giống như cầu vồng loé lên, thường theo sau những vật thể sáng, khi nhìn từ cạnh này sang cạnh kia của màn ảnh, hay khi từ hình ảnh chiếu trên màn ảnh quay sang nhìn vật thể ngoài màn ảnh. Chỉ có ít người nhìn thấy hiệu ứng này, hoặc ta có thể thấy bằng cách nhìn nhanh ngang qua màn ảnh. Có 2 loại máy chiếu DLP, loại cũ có 4 phần trên bộ lọc màu, loại mới có 6 phần và bộ lọc màu quay nhanh hơn, điều đó làm giảm hiệu ứng “cầu vồng” và tăng độ bão hoà màu.
+ Hiệu ứng “vầng hào quang” (hay lộ sáng). Nó có thể gây khó chịu cho những người sử dụng máy chiếu xem phim tại nhà. Về cơ bản, đó là một dải xám xung quanh rìa của hình ảnh, gây ra do ánh sáng “đi lạc” bị bật ra khi đụng các cạnh của các tấm gương nhỏ trên chip DLP. Có thể khắc phục bằng cách tạo một đường biên đen rộng vài inch quanh màn ảnh, “vầng hào quang” sẽ rơi trên đường biên này. Tuy nhiên, hiệu ứng “vầng hào quang” ít thấy rõ trên các chip DLP mới, chẳng hạn như chip DDR.
Nói chung, DLP là công nghệ tốt hơn LCD cho việc xem phim tại nhà. Một số máy chiếu dành cho việc xem phim tại nhà hầu như không bị hiệu ứng “vầng hào quang”.
Nhược điểm của DLP không phải mọi người đều nhận thấy. Tùy thuộc vào khả năng xử lý hình ảnh của não mà một số người cảm thấy nhức đầu, hoa mắt và thấy vệt cầu vồng viền quanh đối tượng chuyển động nhanh.
Công nghệ LCD
Máy chiếu LCD (liquid crystal display, tạm dịch là hiển thị tinh thể lỏng) tổng hợp hình ảnh màu dựa trên 3 màu cơ bản là đỏ, lục và xanh dương (RGB) như cơ chế đang được dùng phổ biến trong chế tạo màn hình, in ấn. Nguồn sáng trắng ban đầu được tách thành 3 nguồn sáng đơn sắc là đỏ, lục, xanh dương và được dẫn đến 3 tấm LCD độc lập. Nếu điểm ảnh trên LCD ở trạng thái đóng, ánh sáng không thể xuyên qua thì điểm ảnh biểu diễn trên màn hình là đen. Tương tự, độ sáng của điểm ảnh cũng thay đổi tương ứng theo trạng thái mở của điểm ảnh LCD. Điều khiển 3 tấm LCD đóng mở điểm ảnh theo thông tin ảnh số, ta thu được 3 ảnh đơn sắc theo hệ màu RGB. Sau đó, tất cả được tổng hợp một cách tự nhiên trong một lăng kính theo cơ chế ánh sáng trước khi xuất đến màn chiếu.

Một số hãng sản xuất máy chiếu công nghệ LCD: Máy chiếu Epson, Sony, Panasonic, Hitachi…
Ưu điểm của LCD
+ LCD nói chung có “hiệu quả ánh sáng” hơn DLP (hình ảnh sẽ sáng hơn với LCD, với đèn có cùng công suất).
+ LCD có khuynh hướng cho độ bão hoà màu cao hơn. Tuy nhiên, độ bão hoà màu cao hơn làm cho ta thấy máy chiếu nhìn toàn bộ là sáng hơn, dù là máy chiếu DLP trắng có thể sáng hơn.
Vì lý do này, nếu đặt một máy chiếu LCD 1000 lumen kế bên một máy chiếu DLP 1200 lumen và cho chiếu hình màu, ta có thể thích máy chiếu LCD do độ sáng của nó.
+ LCD có khuynh hướng cho hình ảnh sắc nét hơn (hội tụ chính xác hơn).
Ưu điểm của máy chiếu LCD 3 tấm là thể hiện phong phú sắc độ màu, sắc nét và độ sáng cao. Do tổ hợp cùng lúc 3 màu RGB với nguồn sáng ổn định, không suy giảm, máy chiếu LCD 3 tấm tái hiện màu phong phú và chuyển tiếp màu mượt hơn công nghệ DLP 1 tấm. Độ sắc nét của máy chiếu LCD 3 tấm trội hẳn DLP trong các ứng dụng nghiệp vụ. Độ hiệu quả ánh sáng (ANSI lumen xuất ra/công suất đèn) của máy chiếu LCD cũng có phần nhỉnh hơn DLP.
Khuyết điểm của LCD
+ Hiệu ứng “ca-rô” làm hình ảnh trông bị “vỡ hạt”.
+ Cấu tạo lớn hơn, vì có nhiều thành phần bên trong hơn.
+ Hiện tượng “điểm chết” – các ảnh điểm có thể luôn tắt hay luôn mở, được gọi là điểm chết. Nếu máy chiếu có nhiều điểm chết, nó sẽ gây khó chịu cho người dùng.
+ Các tấm kính LCD có thể bị hỏng và thay thế rất đắt tiền. Chip DLP cũng có thể bị hỏng nhưng tương đối hiếm vì có ít linh kiện bên trong hơn.
Nhược điểm của máy chiếu LCD thường thể hiện khi chiếu phim là lộ điểm ảnh và màu đen không thật. Tuy nhiên, với thế hệ máy chiếu phân giải XGA hiện nay, mắt thường rất khó phân biệt được điểm ảnh
Những thông số kỹ thuật cơ bản khi chọn mua máy chiếu:
Độ phân giải của máy chiếu
Là một thuật ngữ kỹ thuật nói lên khả năng hiện thị số điểm ảnh (pixel) của Máy chiếu, để  tiện lợi cho sản xuất và đảm bảo chất lượng hình ảnh người ta đưa ra các chuẩn về độ phân giải. Ở đây tôi xin được nếu ra các chuẩn về độ phân giải màn hình : VGA, SVGA(800×600), XGA(1024×768), SXGA(1280×1024), UXGA(1600×1200), HD, full HD

Cường độ sáng
Độ sáng được đo bằng ANSI lumen, chỉ số này càng cao thì máy chiếu càng sáng. Cách đơn giản nhất để chọn máy chiếu là căn cứ vào số lượng người và kích thước phòng họp để quyết định độ sáng, một yếu tố khác là dữ liệu mà máy chiếu của bạn dùng để trình diễn là động hay tĩnh.
Thường thì độ sáng của máy chiếu nằm trong khoảng từ 2200 đến 7000 lumen. Những máy chiếu đời cũ có độ sáng thấp hơn đang dần dần được thay thế.
Độ tương phản
Độ tương phản là tỷ lệ giữa vùng sáng nhất và vùng tối nhất của hình ảnh mà máy chiếu tạo ra được. Khoảng cách giữa hai vùng sáng nhất và tối nhất của hình ảnh được được phân ra thành các bước trạng thái hay còn gọi là step. 3000:1 hay 1000:1 trong bảng thông số kỹ thuật của máy chiếu. Cấu hình đề nghị tối thiểu khi trình chiếu văn bản cho một máy chiếu là 400:1 trong khi ở các máy chiếu phim tỷ số này có thể lên tới 1000 000:1

Ngoài 3 thông số cơ bản trên khi mua máy chiếu bạn cũng cần quan tâm đến các thông số kỹ thuật khác có phù hợp nhu cầu sử dụng
Khả năng kêt nối: Khả năng kết nối với nguồn tín hiệu qua cổng AV, VGA, HDMI..
Tuổi thọ bóng đèn máy chiếu: Mỗi bóng đèn máy chiếu có tuổi thọ nhất định khi sử dụng hết thời gian phải thay thế bóng đèn mới, bạn tìm hiểu trước giá thay thế bóng đèn và sẵn hàng trên thị trường.
Trọng lượng và tính thân thiện của máy chiếu
Nếu bạn sử dụng máy chiếu ở một vị trí cố định thì có lẽ trọng lượng không thành vấn đề lắm nhưng nếu bạn thường xuyên phải di chuyển nó thì nên lựa chọn những máy chiếu loại nhẹ, (việc di chuyển còn phải chú ý tới thời gian tắt mở của máy, những máy chiếu có thời gian tắt và làm mát nhanh sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian khi đi công tác của bạn). Trọng lượng máy chiếu tỷ lệ thuận với cường độ sáng của máy chiếu và phụ thuộc vào công nghệ sử dụng ( máy chiếu DLP có trọng lượng nhẹ hơn LCD).
Ngoài ra giao diện menu cài đặt dễ sử dụng và thân thiện cũng khá quan trọng nếu bạn không biết nhiều về kỹ thuật..
Phụ kiện và các chính sách bảo hành của nhà sản xuất…..
Phụ kiện máy chiếu thông thường chỉ kèm theo cable tín hiệu VGA và điều khiển từ xa, đĩa cài đặt, túi đựng (một số hãng không có) nhưng nếu bạn mua máy chiếu cùng một model với giá không đổi mà có thêm cả giá treo máy chiếu, cable HDMI từ nhà phân phối thì còn gì tốt bằng. Những phụ kiện đó thường nằm trong chính sách bán hàng ở từng thời điểm, của từng đơn vị phân phối..
Chúc các bạn lựa chọn được máy chiếu phù hợp.Bài viết này chúng tôi xin được tổng hợp tác kiến thức cơ bản và thông số cần quan tâm khi mua máy chiếu. Kinh nghiệm chọn mua máy chiếu và những lưu ý về máy chiếu.